Karavanda Isınma Sistemleri…

Karavanda ısınma, araç motorundan bağımsız sistemlerle sağlanır. LPG mazot ya da benzinle çalışan sistemler mevcuttur. Genel çalışma prensibi açısından  kapalı bir yanma odasına püskürtülen yakıtın yanması sonucu oluşan ısının, yanma odası etrafında dolaşan havayı ısıtması prensibine dayalı olarak çalışırlar.. Ancak bunun dışında evlerde kullanılan hermetik doğalgaz sobalarına ya da kombi cihazlarına benzer sistemler de vardır.

Kullanım alanı ve müşteri potansiyeli kısıtlı, göreli yeni teknoloji ürünler  olduğundan kategorizasyon gerektirecek kadar geniş bir ürün yelpazesinden bahsedemiyoruz. Bu nedenle artıları ve eksileriyle marka ve model bazındaki açıklamalar sanırım yeterli olacaktır. Aşağıda en çok kullanılan marka ve modelleri paylaşmaya çalışıyorum:

 

TRUMA

Trumatic E2400

Kompakt yapısı küçük hacmi dolayısıyla neredeyse en çok tercih edilen ısıtıcıların başında gelir. Mazotlu ısıtıcılarda olduğu şekilde kalkışta buji kızdırma ve dizel yakıtın ateşlenmesi gibi aküden aşırı elektrik çeken uygulamalar yoktur. Dolayısıyla elektrik enerjisi yalnızca fan ve elektronik devreler için gereklidir. Enerji tüketimi çok düşüktür. (Yarım kademede 0,6 Amper/saat, tam kapasitede 1,1 Amper/saat) 2400 watt ısıtma gücündedir. 12 metreküp ve altındaki hacimler için yeterlidir.

 

Hermetik sistemdir. Dışarıdan alınan temiz hava, içeriden bağımsız kapalı bir yanma odasında yakılarak hermetik baca sayesinde dışarı atılır. Araç içerisinden çekilen hava bu kapalı yanma odası etrafında dolaşarak ısınır ve diğer çıkıştan fan vasıtasıyla yine araç içine verilir.

 

Termostat özelliklidir. Ayrıca oda termostatı da bağlanabilir.

 

 

Gaz tüketimi 1/2 çalışma modunda 100 g./ saat, tam kapasitede 200 g. / saattir. Chazın ağırlığı 4,7 kg.dır.

Mazotlu ısıtıcılara göre biraz daha sessizdir. Ancak daha pahalıdır. Küçük hacimli olması nedeniyle camper türü araçlar için idealdir. Ancak büyük bir handikap olarak 12 kg.’lık tüp taşımayı gerektirir. Beraberinde 3 sistem buzdolabı ve zorunlu başka nedenlerden dolayı 12 kg.’lık tüp taşınacaksa Trumatic E2400 en ideal çözümdür. 3 sistem buzdolabı ile birlikte E2400 elektrik enerjisi sorununu minimuma indirir

 

Trumatic E400

Daha büyük hacimler için kullanılır. E2400′ün biraz daha büyüğüdür. Isıtma kapasitesi 3700 watt., gaz tüketimi 1/2 çalışma modunda 150 gr./ saat, tam kapasitede 310 gr./ saattir. Aynı şekilde sırasıyla bu çalışma kapasitelerinde 1 Amper ve 2,3 Amper akım çeker. Cihazın kendi ağırlığı 10 kg.dır.

 

Truma Combi 4 (Gas)

 

Yine Truma markası altında beraberinde sıcak su sağlayan kombi cihazlar da mevcuttur. Ancak oldukça pahalıdırlar. Yurtdışı fiyatları en düşük modeller için bile 1500 Euro civarından başlamaktadır.. Türkiye maliyetleri de bu rakamın oldukça üzerine çıkabilir.

Combi 4 modeli ısıtma kademesine göre 1. konumda 2000 watt., 2. konumda 4000 watt. ısıtma gücüne sahiptir.

1. çalışma kademesinde saatte 160 gram, 2. kademede 320 gram gaz tüketimi vardır.

Elektrik enerjisi gereksinimi ortalama 1,1 Amperdir. Ancak çalışma kademeleri ve boilerin de devreye girmesiyle birlikte bu tüketim 5,6 Ampere kadar çıkabilir.

Su ısıtma kapasitesi 10 lt.dir. 10 lt. suyu 15ºC’dan 80ºC’a 20 dakika içinde ısıtır. Kabin ısıtmasıyla birlikte bu süre 80 dakikaya kadar çıkabilir.

Cihazın ağırlığı 15,6 kg.dır.

 

 

Truma Combi 6 (Gas)

Combi 4 modelinin 3 kademelisidir. 3. çalışma kademesinde 6000 watt ısıtma gücündedir. Bu çalışma modunda saatte 480 gram gaz tüketimi vardır. Diğer teknik detaylar, Cihazın büyüklüğü, ağırlığı ve 10 lt.’lik su ısıtma kapasitesi Combi 4 modelinin aynısıdır.

 

Truma Combi 6 (Diesel)

Dizel yakıt ile çalışır. Sırasıyla 2000, 4000 ve 6000 watt olmak üzere 3 kademeli ısı ayarı vardır. Çalışma kademelerine göre yine sırasıyla saatte 220 ml., 452 ml. ve 630 ml. dizel yakıt ve 1,8 ila 5 amper arasında elektrik tüketir. Cihaz büyüklüğü ve su ısıtma kapasitesi diğer kombi cihazlarla aynı, ağırlığı ise 17,2 kg. dır.

 

 

Kombi cihazları genel anlamda değerlendirmek gerekirse;

Görece verimli, tasarruflu ve yeni teknoloji ürünü cihazlar olmalarına rağmen diğer kompakt küçük ısıtıcılarla kıyaslandığında yakıt ve elektrik tüketimleri oldukça fazladır. Sahip olma maliyetini bir kenara bıraksak bile bu tür cihazlar beraberinde büyük hacimde gaz tankları ve büyük aküler taşımayı gerektirir.

 

Truma S3002 ve S5002

Bildiğimiz hermetik doğalgaz sobalarının karavan için üretilmiş küçük modelleridir. Ancak yine de küçük hacimli camper türü araçlar için uygun olmayabilirler. Daha çok büyük motokaravanlarda kullanılırlar. Isınma için elektrik enerjisi sorununu tamamen ortadan kaldıran modellerdir. S3200 modeli 3400 watt, S5002 ise 5500 watt ısıtma gücündedir. Gaz tüketimleri de çalışma kademesine bağlı olarak sırasıyla S3200 için 30-280 gram/saat, S5002 için 60-480 gram/saattir.

WEBASTO

“webasto” markanın adı olmasına rağmen marka bilinirliği ve yerleşmiş anlamıyla bu tür ısıtıcılar genelde webasto olarak anılırlar. Benzinli ve dizel modelleri, kuru ve sulu tipleri ve yine aynı zamanda sıcak su da sağlayan kombi modelleri vardır.

Özellikle kuru tip küçük modelleri TIRlarda zorunlu mola ve konaklamalar için kabin ısıtıcı olarak kullanılır. Bu nedenle marka bilinirliği ve buna bağlı olarak servis olanakları biraz daha gelişmiştir.

Air Top 2000 ST

Çalışma kademesine göre 900 ila 2000 watt ısıtma gücündedir.  12 metreküp ve altındaki hacimler için idealdir. Yine çalışma kademesine bağlı olarak saatte 120 ml ve 240 ml. arasında dizel yakıt harcar, 0,75 ila 1,83 Amper elektrik tüketir. 2000 metre rakıma kadar sorunsuz çalışır. Daha üzeri rakımlarda havadaki oksijen azlığı nedeniyle sorun yaşanabilir.

 

Eberspacher Airtronic D2 ile birlikte karavanlarda en sık tercih edilen ısıtıcılar arasında yer alır. Çalışma prensibi olarak her ikisi de aynı ve aşağı yukarı benzer cihazlar olmaları nedeniyle kişisel bir not olarak bu cihazların çalışma karakteristiğini biraz açıklamak gerektiğini düşünüyorum.

Yanma odası yine diğer modellerde olduğu gibi temiz havayı dışarıdan çeker ve atıkları bir egzos vasıtasıyla aracın dışına verir. Yanma odası araç içindeki havanın sirküle edildiği bölümden ayrıdır. Araç içindeki hava, cihazın arka girişinden çekilir ve yanma odası etrafından geçerken ısınır. Isınan hava fan vasıtasıyla ön taraftan üflenir. Sıcak hava istenirse özel borular vasıtasıyla karavanın çeşitli bölümlerine yönlendirilir ya da bir kaç farklı kola ayrılabilir.

 

Bu cihazlar ilk çalıştırma anında buji kızdırma ve ateşleme ile birlikte biraz fazlaca akım çekerler. Air Top 2000 ST için 2 farklı çalışma modu vardır. İlk çalışma anında çok kısa bir süre için saatte 6,25 Amper akım çeker. Bu akım değeri oldukça yüksek olmasına rağmen kısa süreli olduğundan totalde aküyü fazla yormaz. Ateşlemenin ardından güçlü ısıtma ve üflemeyle birlikte ortam sıcaklığını ayarlanan sıcaklık derecesi yakınlarına kadar yükseltir. Yakıt tüketimi  bu aşamada saatte 240 ml, çekilen akım 2,4 Amperdir. Daha sonra üflenen hava debisi ve sıcaklığı düşer ve düşük kademede çalışmaya devam eder. Bu aşamada yakıt tüketimi saatte 140 ml., elektriksel tüketim 1,2 Amperdir.

 

Cihazın arka tarafında havanın çekildiği bölümde termostat vardır. Buradan çekilen hava yani dolayısıyla ortam sıcaklığı ayarlanan sıcaklık derecesine geldiğinde termostat devreye girer ve cihazı kapatır. Sıcaklık düşünce cihaz otomatik olarak yine çalışmaya başlar. Aşırı soğuk ortamlarda ya da izolasonun iyi olmadığı durumlarda düşük modda (900 watt) sürekli çalışmaya devam da edebilir.

 

Cihazın içinde olduğu bölme (koltuk altı, dolap içleri, bagaj vb.) ısıtılmak istenen ortamdan yalıtılmış olmamalıdır. Bu durumda cihaz kendi bulunduğu ortamı ısıtamayacağından sürekli soğuk hava çekecek ve termostat devreye girmeyecektir. Tersi durumda yani cihazın üflediği sıcak havanın kolayca geri dönüp arkadan emileceği durumlar için de termostat çabuk devreye girecek ve ortam yeterince ısınmadığı halde cihaz kendini kapatacaktır. Bu gibi durumlar için karavanın ayrı bir yerinde dereceli oda termostatı kullanılabilir. Bu tür aksesuarlar opsiyoneldir.

 

Air Top 3900 Evo / 5500Evo

Adından da anlaşılacağı gibi aynı cihazın 3900watt ve 5500 watt ısıtma gücüne sahip olan modelleridir. 3900 Evo  çalışma moduna göre saatte 1,25 ila 4,58 Amper elektrik ve 180 ml. ila 480 ml. yakıt tüketir.

 

 

Evo 5000 modeli ise çalışma moduna göre 1,25 Amper ila 10,8 Amper elektrik, 180ml. ila 660 ml. yakıt tüketir.

**** Tüketim için verilen üst değerler “boost” modundaki ilk çalışma anı için geçerlidir. Eski modelleri olan 3500 ST ve 5000 ST modellerinde “boost” modu bulunmamakta idi.  Evo modellerinde  Eberspacher’de olan “Power” moduna (aşağıda Eberspacher ısıtıcılar bölümünde açıklanacaktır)  benzer bu çalışma modu sonradan eklenmiştir.  3500 ST ve 5000 ST modellerinde ısıtma gücü 3500 ve 5000 watt. ile sınırlanmıştı. Evo modellerinde 3900 ve 5500 watt. değerleri yalnızca “boost” modu için geçerlidir.  Chazın normal üst kademeleri yine 3500 ve 5000 watt’dır.

**** 3900 Evo modeli için 3500 watt ısıtma gücünde olan üst kademede elektrik tüketimi saatte 3,33 amper, yakıt tüketimi  420 ml.dir.

**** 5500 Evo modeli için 5000 watt ısıtma gücünde olan üst kademede elektrik tüketimi saatte 7,91 amper, yakıt tüketimi 600 ml.dir.

********* Evo modelleri yüksek irtifalarda da çalışabilmektedir.  Ancak rakamsal değer verilmemiştir.

 

 

Thermo – Top C

Webasto markasının “sulu tip” olarak tanımlanan ısıtıcısıdır. Aynı zamanda motor soğutma suyunu, dolayısıyla motoru da ısıtır. Genelde motor bölümüne monte edilir. Sıcak hava araç içerisine aracın normal kalorifer boruları vasıtasıyla iletilir. Araç başında olmasanız dahi belirlenen saatlerde çalışmak üzere önceden programlanabilir ya da 1 km. mesafeli uzaktan kumanda ile çalıştırıp aracın önceden ısınması sağlanabilir.

 

Isıtma gücü çalışma kademesine bağlı olarak 2500 ila 5200 watt kapasitesindedir. Yine çalışma kademesine bağlı olarak saatte 1,83 ila 3,5 Amper elektrik, 290 ml. ila 590 ml. dizel yakıt tüketir.

Dual Top RHA 100

Yine webasto markasının aynı zamanda su ısıtabilen kombi cihazıdır. Isıtma gücü çalşma kademesine bağlı olarak 600 watt ila 7200 watt arasındadır. Yine çalışma kademesine bağlı olarak saatte 1,66 Amper ila 7,5 Amper arasında elektrik, 190 ml. ila 660 ml. arasında dizel yakıt tüketir.

Cihazın ağırlığı 19 kg., su ısıtma kapasitesi 11 litredir

 

**** Daha güçlü RHA 101 ve RHA 102 modelleri de mevcuttur.

 

 

EBERSPACHER

 

Airtronic D2

 

Çalışma prensibi olarak Webasto Air Top 2000 modelinin aynısı, cihaz olarak da çok benzeridir. Ancak aralarında tercih nedeni olabilecek ciddi bazı farklılıklar da mevcuttur.

Airtornic D2′nin Webasto Air Top 2000′den farklı olarak “power, large, medium ve small” olmak üzere 4 farklı çalışma modu vardır. Bu durum, enerjinin daha verimli kullanılabilmesi, sıcaklığın daha hassas aralıklarda kontrol edilebilmesi ve sessizlik açısından önemlidir.

Isıtma gücü çalışma moduna göre 850 ila 2200 watt arasındadır.

Power modu ilk çalışma anındaki yüksek debili ve en sıcak hava akımının olduğu çalışma konumudur. Bu konumda buji kızdırma ve ateşleme dahil olmak üzere ortam sıcaklığına bağlı olarak 5-10 dakikalık bir süre için saatte 2,83 Amper elektrik ve 280 ml. yakıt tüketir.

Power modunun hemen ardından “large” konumuna geçer. Bu konumda ısıtma gücü 1800 watt., elektrik tüketimi saatte 1,83 Amper, yakıt tüketimi 230 ml.dir. Yine çok aşırı soğuk bir ortam değilse large konumundan 5-10 dk. içerisinde “medium”a geçer.

 

Medium çalışma modunda ısıtma gücü 1200 watt., elektrik tüketimi saatte 1 Amper, yakıt tüketimi 150 ml.dir. Belirlenen sıcaklık derecesine yaklaşınca “small” çalışma moduna geçer.

 

Small çalışma modunda ısıtma gücü 850 watt., elektrik tüketimi saatte 0,66 Amper, yakıt tüketimi 100 ml.dir. Bu çalışma kapasitesinde duyulamayacak ölçülerde sessizdir.

 

Belirlenen sıcaklık derecesine ulaşınca termostat devreye girer ve cihazı kapatır.

 

Açılıp kapanma ve çalışma konumları arasındaki geçişler ortam sıcaklığına bağlı olarak otomatik olarak yapılır.

 

Pratik tecrübelerimizden hareketle ülkemiz normal kış koşullarında iyi havalarda 9 m³ bir araç ve 24ºC iç ortam sıcaklığı için cihazın sürekli small modunda çalışacağını, soğuk havalarda sürekli small-medium arasında geçişler yapabileceğini, yüksek irtifa ve kar buz durumlarında ağırlıklı olarak mediumda çalışıp arada large konumuna geçiş yapabileceğini, serin bahar akşamlarında ise small konumunda açılıp, kapanıp geri kalan sürede bekleme modunda kalacağını söylememiz belki faydalı olabilir.

 

Cihazın bekleme konumunda elektrik tüketimi saatte 0,41 Amperdir. Yakıt tüketimi yoktur.

 

Webasto Air Top 2000 ile kıyaslandığında Eberspacher Airtronic D2′nin en büyük dezavantajı 1500 m. irtifaya kadar kullanılabilir olmasıdır. Bu değer en kötü ihtimalde geçerli olan değerdir. Hava durumuna ve mevsime bağlı hava basıncı değişiklikleri bu değeri etkileyebilir. Yaz koşullarında 1700 m. de çalıştıramadığımız ısıtıcımızı kışın 1750 m. de sorunsuz çalıştırabilmişliğimiz vardır.

 

1500 m. ve üzeri irtifada bu cihaz power modunda kısa süreli olarak çalışmakta. Ancak daha sonra kendini kapatmaktadır. Bunun nedeni de aslında cihazın az oksijen, bol yakıt durumunda kurumlaşmaya karşı kendini korumaya almasıdır.

 

Airtronic D2 modelinin ayrı bir set olarak satılan yüksek irtifa kiti bulunmaktadır. Bu kitin takılması ile birlikte 3500 m. irtifaya kadar kullanılabilmektedir. Webasto Air Top 2000 modelinde 2000 m. üzeri rakımlar için bu tür bir çözüm yoktur.

 

Yine tercih nedeni olabilecek diğer bir konu da, mazot pompasının Webasto Air Top 2000 modeline göre çok daha sessiz çalışmasıdır.

 

Airtronic D4/ Airtronic D5 / D8LC / V7S

 

Bu modeller de isimlerinden anlaşılacağı üzere 900 ila 4000 –  12.000 watt. ısıtma gücündeki daha büyük ısıtıcılardır. Elektrik ve yakıt tüketimleri de büyüklükleriyle doğru orantlı olarak artmaktadır.

 

Hydronic M10

Eberspacher markasının sulu tip ısıtıcısıdır. Aynı şekilde “Power, High, Medium ve Small” olmak üzere 4 farklı çalışma kademesi vardır. Isıtma gücü bu kademelere göre sırasıyla 9500, 7500, 3200 ve 1500 wattır.

 

Yine bu kademelere göre elektrik tüketimi 6,25 - 4,41 – 3,16 ve 2,58 Amper, yakıt tüketimi 1200, 900, 400 ve 180 ml. dir.

 

Combitronic CT03M (Diesel)

Eberspacher’in aynı zamanda su da ısıtabilen kombi modelidir. Hava ısıtma için çalışma kademesine göre 500 ila 3500 watt., su ıstma için 1200 watt gücündedir.

Yakıt tüketimi çalışma kademesine göre 100 ila 620 ml. arasındadır. Deluxe versiyounu ayrıca 220 volt AC akım ile de çalıştırılabilir.

 

****  En çok terdih edilen modeller olan kuru tip küçük ısıtıcıların klonlanmış benzerlerini son yıllarda uzakdoğu menşeili ya da yerli üretim olarak da piyasada bulabilmekteyiz. Bu marka ve modellerin ayrıntılı teknik tanıtımı için elimizde yeterli veri bulunmamakta. Dileğimiz, zaman içerisinde özellikle yerli üretim ısıtıcıların da marka, kalite, servis, güvence ve müşteri memnuniyeti açısından kendini ispatlaması yönündedir…

 

 

 

 

 

Share

One Response to “Karavanda Isınma Sistemleri…”

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.